Sağlık Bakan Yardımcısı: Sigaranın kimlikle satışı için çalışma sürüyor

Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Türkiye’de sigaranın Japonya’da uygulandığı gibi kimlikle satılması yönünde çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Erzurum’da düzenlenen bir kongrede konuşan Birinci, sigara satışına ilişkin planlar arasında kimlik doğrulama sisteminin de yer aldığını belirterek, bu uygulamanın gündemde olduğunu ifade etti.

Türkiye’de sigara kullanımına ilişkin mevcut tablo

Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayıp Birinci’nin aktardığı verilere göre Türkiye’de sigara kullanımı dikkat çeken bir seviyede bulunuyor. Ülke genelinde ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığı, 18 yaş üstü her dört kadından birinin de sigara içtiği bilgisi paylaşıldı. Bu veriler, tütün kullanımının toplum genelinde yaygınlığını ortaya koyuyor.

Birinci, sigara kullanımının yalnızca bireysel bir alışkanlık olarak kalmadığını, toplum sağlığı üzerinde geniş etkiler oluşturduğunu da vurguladı. Özellikle genç yaş gruplarına kadar inen kullanım oranlarının, sağlık politikaları açısından önemli bir risk alanı oluşturduğu ifade edildi.

MedAI 26 Kongresi’nde yapılan sunum

Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Atatürk Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen Can Sağlığı Vakfı, Erzurum Büyükşehir Belediyesi ve Bilim Erzurum’un katkı sunduğu MedAI 26 Tıpta Yapay Zeka Kongresi’ne katıldı. Kongre kapsamında “sağlığın bugünü ve geleceği” konulu bir sunum gerçekleştirdi.

Sunumda Türkiye’nin son 24 yılda sağlık alanında geçirdiği dönüşüm, kurumsallaşma süreçleri ve dijitalleşme adımları ele alındı. Ayrıca geleceğe yönelik sağlık politikaları ve mevcut sistemin geliştirilmesine yönelik çalışmalar hakkında katılımcılara bilgi verildi. Birinci, sağlık sisteminde karşılaşılan sorunlara da değindi.

Sigaranın ekonomik ve toplumsal maliyeti

Bakan Yardımcısı Birinci’nin paylaştığı verilere göre Türkiye’de kişi başı sağlık harcaması 840 dolar seviyesinde bulunurken, sigara içen bir bireyin sağlık maliyetinin 1028 dolara yükseldiği ifade edildi. Bu fark, sigaranın sağlık sistemi üzerindeki ek yükünü ortaya koyuyor.

Ayrıca tütün ürünlerine yönelik hane halkı harcamasının yıllık 15 milyar liraya ulaştığı, sigaraya bağlı yangın hasarının 4 milyar lira olduğu ve sigara kaynaklı sağlık harcamalarının yaklaşık 5 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı. Bu veriler, sigaranın ekonomik etkisinin geniş boyutlara ulaştığını gösterdi.

Kimlikle sigara satışı planı gündemde

Şuayıp Birinci, sigaranın kontrol altına alınmasına yönelik yöntemler arasında kimlikle satış uygulamasının da değerlendirildiğini belirtti. Japonya’da benzer bir uygulamanın hayata geçirildiğini hatırlatan Birinci, Türkiye için de benzer bir planın gündemde olduğunu ifade etti.

Kimlik doğrulama ile satış modelinin, sigaraya erişimin kontrol altına alınması amacıyla değerlendirildiği aktarılırken, bu konuda çalışmaların sürdüğü belirtildi. Uygulamanın detaylarına ilişkin ise mevcut aşamada kapsamlı bir bilgi paylaşılmadı.

Elektronik sigara ve risk değerlendirmesi

Birinci, elektronik sigaraya ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Elektronik sigaranın sigaraya başlamayı artırdığı ve bu ürünlerin masumlaştırılmasının risk oluşturduğu ifade edildi. Bu durumun özellikle gençler açısından önemli bir etki yarattığı vurgulandı.

Elektronik sigara satışının bazı ülkelerde yasaklandığı, Türkiye’de ise bulundurmanın tamamen yasak olmadığı ancak yasal çerçevenin tartışıldığı belirtildi. Bu ürünlerin sigara kullanımına geçişi kolaylaştırdığı yönündeki değerlendirmeler sunumda yer aldı.

Genel değerlendirme ve mevcut tablo

Sunumda ayrıca Türkiye’nin Endonezya’dan sonra en çok sigara içilen ülkeler arasında yer aldığı, günlük kişi başı tüketimin 17 dal seviyesinde olduğu bilgisi paylaşıldı. Her yıl milyonlarca kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği verileri de aktarıldı.

Sağlık Bakan Yardımcısı Birinci, mevcut tabloyu “alarm seviyesi” olarak nitelendirirken, sigara ile mücadelede hem ekonomik hem de yapısal politikaların önemine dikkat çekti. Açıklamalarda, sigara kullanımını azaltmaya yönelik farklı politika araçlarının değerlendirildiği ifade edildi.

Genel çerçevede yapılan değerlendirmelerde, sigara kullanımının hem sağlık hem de ekonomik açıdan önemli bir yük oluşturduğu belirtilirken, kimlikle satış gibi yeni uygulamaların gündemde kalmaya devam ettiği aktarıldı.